Tag: circulair bouwen

  • Circulair bouwen en de betekenis voor het architectenvak

    Circulair bouwen en de betekenis voor het architectenvak

    Circulair bouwen is een vorm van duurzamer bouwen. Bij circulair bouwen passen we de principes van circulariteit vanaf het eerste ontwerp op papier toe. Een gebouw is circulair wanneer zowel bij het ontwerp als de bouw en het onderhoud voorraden en materialen in een gesloten kringloop blijven. Zonder schadelijke uitstoot in de lucht, in het water of de bodem.

    Hergebruik van Station Klarendal in Arnhem, een goed voorbeeld van circulair bouwen uit ons eigen portfolio

    Het principe van circulariteit

    Het principe van circulariteit gaat ervan uit dat alles waarde heeft en niets verloren hoeft te gaan. Een toekomst waarin bouwmaterialen niet meer geproduceerd hoeven te worden, maar hergebruikt kunnen worden, komt in zicht. 

    Met deze wetenschap gaan producenten hun materialen nog beter en gemakkelijker te demonteren of te hergebruiken maken. Dat leidt uiteindelijk tot een belangrijke vermindering van de afvalberg en de uitstoot van CO2. 

    Nederland Circulair

    De overheid heeft ingezet op een volledig circulaire economie in 2050. Maar al vanaf 2023 zullen alle (bouw)aanvragen vanuit de overheid circulair zijn. Om die volledige kringloopeconomie in 2050 te bereiken, moeten we in 2030 al 50% minder primaire grondstoffen gebruiken.

    Impact op de bouwsector

    Wat betekent dit voor de bouwsector? In het programma van Nederland Circulair 2050 zijn strategische doelstellingen uitgewerkt. De doelstellingen gelden niet alleen voor nieuwbouw, maar ook voor renoveren, verbouwen en zelfs voor slopen.

    1. Grond-, weg- en waterbouw gebruiken vooral hernieuwbare grondstoffen.
    2. Optimalisatie van de bouwmaterialen over de gehele levensduur van het bouwwerk.
    3. Reductie van zo veel mogelijk CO2 in de productiefase en in de gebruiksfase.
    4. De bouw speelt proactief in op wensen en vragen vanuit de markt en de consument.

    Wat betekent dit voor de architect?

    Het spreekt voor zich dat we deze ambitieuze doelstellingen alleen kunnen halen als we al op de tekentafel doordrongen zijn van het concept van circulair bouwen.

    • In onze ontwerpen moeten we keuze maken in de materialen en de recyclebaarheid ervan. Mogelijk kunnen we afvalmateriaal zoals beton voor een tweede keer gebruiken. Of kiezen we voor natuurlijke materialen.
    • Ook moeten we goed nadenken over de bestemming van het pand en een mogelijke wijzigingen hierin na het einde van de (economische) levensduur. Flexibiliteit is belangrijk.
    • Verder is ook de bouwlocatie van belang: hoe zijn de aansluitingen op de bestaande infrastructuur? En hoe kunnen we reiskilometers beperken?

    Als architecten zijn we ons goed bewust van onze verantwoordelijkheid ten opzichte van de opdrachtgever en van de maatschappij als geheel. We hebben de kennis om eisen en wensen van de opdrachtgever te vertalen in circulaire ontwerpen en duurzame materialen.

    Het is de kerntaak van elke architect om zijn klant te begeleiden bij het bouwproces en daarbij de voordelen van circulair bouwen goed uit te leggen. Bouwen doe je nooit voor de korte termijn, maar vaak voor tientallen jaren. Het is simpelweg onze plicht hier goed over na te denken en over te adviseren.

    Hoe zit het met de kosten van circulair bouwen?

    Vaak wordt circulair bouwen als een dure bouwmethode gezien. En initieel kunnen de kosten voor een circulair project ook hoger zijn dan voor een regulier bouwproject. 

    Maar op de langere termijn verdient de investering zich terug, omdat circulaire gebouwen een langere levensduur hebben en al bestaande gebouwen een herbestemming vinden. Ook zijn circulaire gebouwen slimmer ingericht op duurzame energievoorziening.

    Vanaf de start van K3 architectuur letten we scherp op hoe een gebouw in elkaar steekt en welke materialen we op welke plek toepassen. We kiezen zo veel mogelijk voor zuivere, losmaakbare materialen. En we leggen nauwkeurig vast wat we bij herbestemming of sloop kunnen hergebruiken, zodat volgende generaties nooit meer met een berg ‘puin’ blijven zitten.

    Circular Design Collective

    In 2020 waren we een van de 6 partners van het eerste uur van het Circular Design Collective, waarin naast K3 architecten ook New Horizon, Superuse, VAN AKEN Concepts, Architecture & Engineering, Vector-i, IMd Raadgevende Ingenieurs, DOOR architecten en OMRT participeren.

    Alle partners in het collectief hebben de ambitie samen het grootste circulaire ontwerpbureau in de Nederlandse bouw te vormen en alle benodigde disciplines te vertegenwoordigen.

    Kortom, K3 architectuur is klaar voor een circulaire toekomst. Die vind je nu al terug bij ons op de tekentafel én in ons portfolio. Bijzonder trots zijn we op het voormalige entreepaviljoen van Centraal Station Arnhem en het voormalige Station Klarendal, die beide een prachtige nieuwe bestemming hebben gekregen.

  • De toekomst van bouwen: ontmantelen en een tweede leven gunnen

    Circulair bouwen is vanaf de start van K3 architectuur een belangrijke pijler geweest. Soms kun je een gebouw namelijk nog prima een tweede leven in een andere functie gunnen. In andere gevallen kun je de ‘bouwstenen’ er weer uithalen om die in een nieuw project te gebruiken.

    Dat laatste scheelt massa’s CO₂-uitstoot en daarom geloven wij dat deze manier van bouwen – ook wel urban mining genoemd – in de toekomst de enige manier van bouwen is. Zeker in Nederland, waar de ruimte bijzonder schaars is en de aangescherpte milieuregels ook weinig ruimte overlaten.

    K3 architectuur werkte zo’n 10 jaar geleden al aan verschillende projecten op het gebied van circulair bouwen.

    Entreegebouw Centraal Station

    portfolio_Herbestemming_T-huis_Presikhaaf
    Het entreegebouw van het oude Centraal Station in zijn nieuwe functie in Park Presikhaaf

    Een mooi voorbeeld vinden we nog altijd het T-huis dat nu in het midden van Park Presikhaaf staat.

    Oudere Arnhemmers herinneren zich deze koepel met zijn bijzondere akoestiek nog wel als de entree van het Centraal Station aan de Sonsbeekzijde. De koepel dateert uit 1954 en werd ontworpen door ingenieur Schelling, destijds de huisarchitect van de Nederlandse Spoorwegen.

    Een prachtig monumentaal gebouw, dat niet meer paste in de nieuwe visie op het station, maar dat wel behouden moest worden voor Arnhem. Woningcorporatie Vivare nam het over van de NS en vroeg K3 architectuur en Kuiper Arnhem om het te ontmantelen en in de wijk Presikhaaf opnieuw op te bouwen.

    Stationspostkantoor

    herbestemming_Station_Klarendal
    Het Stationspostkantoor op zijn nieuwe bestemming in de wijk Klarendal

    Een ander voorbeeld, dat ook met de Spoorwegen te maken heeft, is het project van het Stationspostkantoor uit 1887, dat K3 architectuur uitvoerde in opdracht van Stichting Volkshuisvesting Arnhem en in samenwerking met Kuiper Arnhem.

    Het monumentale pand stond de vernieuwing rond het stationsgebied in de weg. Vanaf zijn oorspronkelijk locatie aan de Oude Stationsstraat is het in 150 stukken gezaagd en opgeslagen.

    Het gebouw met zijn neoclassicistische gevel bleek bijzonder goed te passen op de entreelocatie van de wijk Klarendal. Er kwamen een restaurant op de begane grond, atelierruimtes op de verdieping en woningen in de kap.

    Het project bleek een gouden greep die symbool stond voor de revitalisatie van de wijk en het project won enkele belangrijke prijzen, waaronder:

    • De publieksprijs voor de ‘beste bijdrage aan de stad van de laatste 10 jaar’.
    • De jaarprijs Vereniging Stadsschoon Arnhem.
    • En de Gulden Feniks van het Nationaal Renovatie Platform.

    In de nabije toekomst hopen we meer van dit soort mooie projecten te mogen doen. Onze partnerschappen met NewHorizon met het Urban Mining Collective en het Circular Design Collective stellen ons in staat dit nóg professioneler te doen, met minder CO₂-uitstoot en met meer respect voor ons cultuurhistorisch erfgoed.

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten